1-1- مروری بر شرایط فعلی کتابخانه

کتابخانه‌ی دانشکده‌ی علوم اجتماعی و علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی بنا به چارت سازمانی زیرمجموعه‌ی معاونت پژوهشی دانشکده است.

در این کتابخانه در حدود 23 هزار نسخه کتاب فارسی و لاتین به صورت ثبت شده وارد سیستم کامپیوتری شده و تعدادی از کتب موجود که به شمارش دقیق نرسیده در نوبت ورود به سیستم است (ارائه‌ی آمار دقیق‌تر مستلزم رف‌خوانی است که می‌بایستی در تعطیلات تابستان انجام شود). تعداد 102 عنوان نشریه فارسی علاوه بر نشریات انگلیسی (36 عنوان) و تعداد 18 عنوان روزنامه بنا به آمارهای فعلی مورد بهره‌برداری جاری قرار دارد. موجودی پایان نامه ها 721 پایان نامه کارشناسی ارشد و 22 عنوان پایان نامه دکترا نیز موجود است. دسترسی به سیستم دستیابی به متن مقالات نشریات کشور از طریق نمایه و نیز برخی بانکهای اطلاعاتی فارسی و لاتین جهت دستیابی به متن کامل مقالات علمی نشریات ملی و بین‌المللی از طریق اشتراک کتابخانه‌ی مرکزی دانشگاه با مراکز دانشگاهی و تحقیفی و انتشاراتی نیز در زمره‌ی خدمات فعلی این کتابخانه است.

تعداد دانشجویان عضو در مقطع کارشناسی: 2149 نفر
تعداد دانشجویان عضو در مقطع کارشناسی ارشد: 115 نفر
تعداد دانشجویان عضو در مقطع دکترا: 10 نفر
تعداد کارکنان اداری عضو از این دانشکده و سایر دانشکده‌ها: 94 نفر
تعداد اساتید عضو کتابخانه: 65 نفر

خدمات فعلی بر مبنای آیین‌نامه‌ی استفاده از کتابخانه‌های دانشگاه علامه طباطبایی به شماره 6361/5 و تاریخ 28/3/1385 ارائه می‌گردد (در محل تابلوی اعلانات کتابخانه نصب شده است).

امانت‌دهی کتاب در حال حاضر هم به شکل دستی و هم کامپیوتری انجام می‌شود. عملیات کامپیوتری‌کردن نظام امانت کتاب کتابخانه در مورد حدود 80 درصد کتب موجود صورت گرفته است و بقیه در دست انجام است. شرکت پارس‌آذرخش خدمات کامپیوتری کتابخانه را پوشش می‌دهد و پشتیبانی می‌نماید.

تأمین بودجه‌ی خریداری کتب و نشریات کتابخانه عمدتاً بر عهده‌ی کتابخانه‌ی مرکزی دانشگاه است. بودجه‌ی مختصری هم بنا به رویه مرسوم از طریق جمع‌آوری جریمه‌های ناشی از تأخیر در بازگرداندن منابع امانت‌گرفته‌شده فراهم می‌شود که صرفاً به خرید کتاب برای کتابخانه اختصاص می‌یابد. سایر هزینه‌ها و مخارج جاری کتابخانه توسط معاونت اداری مالی دانشکده تأمین می‌شود.


در روزهای چهارشنبه به دانشجویان سایر دانشگاه‌ها و سازمان‌ها با ارائه‌ی معرفی‌نامه خدمات ارائه می‌شود. سیستم الغدیر برای استفاده‌ی دانشجویان سایر دانشگاه‌ها در این کتابخانه نیز به اجرا در می‌آید.

1-2- تغییرات و تصمیمات جدید
با توجه به مشاهدات انجام‌شده و با کسب نظرات همکاران، اقداماتی در زمینه‌های زیر به انجام رسیده و در دست انجام است که جهت اطلاع در این جا بیان می‌شود. سفارش‌های مالی برای تکمیل تجهیزات و امکانات موجود بنا به حمایت رئیس دانشکده آقای دکتر سام‌آرام و معاونت اداری مالی آقای دکتر لطیفی غالباً با پاسخ مثبت روبرو شده و با توجه به امکانات تأمین بودجه به تدریج به انجام رسیده و می‌رسد. ازهمه درخواست می‌کنم در مورد تغییرات فعلی نظر بدهید و اگر تغییرات دیگری را لازم می‌دانید، طبق روالی که در انتهای این متن مشخص گردیده پیشنهاد بدهید:

1-2-1- در زمینه‌ی شرایط استفاده از فضای سالن‌های مطالعه:
- با توجه به محدودبودن فضای سالن‌ها و تراکم دانشجویان در ایام ترم تحصیلی قرار بر این است که در حفظ فضای آرامش و سکوت سالن مطالعه همگی فعالانه تلاش کنیم. صحبت یا مشورت یا مکالمه با موبایل و نظایر آن به‌هیچ‌وجه در سالن مطالعه مجاز نیست. دانشجویانی که به صورت داوطلب به یاری کارکنان کتابخانه می‌آیند در سالن حاضر خواهند بود و در صورت نیاز به دانشجویانی که نظم و سکوت را رعایت نکنند تذکر می‌دهند. در صورت ادامه‌ی بی‌نظمی از سوی دانشجوی خاطی، اقداماتی به ناچار در جهت ایجاد محدودیت‌هایی برای وی در زمینه‌ی استفاده از خدمات کتابخانه اعمال می‌شود.


1-2-2- در زمینه‌ی امکانات فیزیکی کتابخانه:
- میز امانت جدید به کارگاه صنایع چوب آقای تیموری سفارش داده شده است و بزودی جایگزین میز امانت فعلی خواهد شد.
- تعداد 4 دستگاه کامپیوتر و دو چاپگر برای قسمت‌های مختلف (جهت خدمات نمایه در بخش نشریات، جستجوی منابع و بهره‌گیری از نمایه‌ی نشریات در سالن‌ها و نیز دفتر رئیس کتابخانه) خریداری شده که دو مورد تحویل داده شده و بقیه به زودی از سوی معاونت اداری مالی تأمین خواهد شد.
- دو عدد ساعت دیواری به امکانات سالن‌ها اضافه شده است.
- چهار دستگاه هواکش خریداری‌شده و به زودی درمجموعه‌ی امکانات فضای کتابخانه نصب می‌شود.
- چهار دستگاه کپسول اطفای حریق اضافه بر دو دستگاه قبلی خریداری شده و در محل نصب گردیده است.
- دستگاه تأمین آب نوشیدنی سرد و گرم سفارش داده شده و بزودی مورد استفاده قرار داده می‌شود.
- تعدادی گلدان گیاهان آپارتمانی برای کمک به تصفیه‌ی هوای داخل سالن و زیبایی فضا به داخل مجموعه اضافه شده و می‌شود.
- سفارش قفسه‌ی چوبی مخصوص نگهداری روزنامه برای مطالعه‌ی روزانه و نیز قفسه‌ی مخصوص نمایش کتب جدید به انجام رسیده و در سالن در دسترس خواهد بود.

- مواردی چون رنگ‌کردن یا تعویض صندلی‌های مستهلک سالن مطالعه در صورت تأمین بودجه در دستور کار قرار گرفته است.

1-2-3- در زمینه‌ی مقررات مربوط به دانشجویان:
قرار بر این است که در مورد بازپس‌آوردن کتاب‌های امانت‌داده‌شده بنا به مقرراتی که در آیین‌نامه‌ی کتابخانه موجود است دقت بیشتری اعمال شود. بنابر این از دانشجویان خواسته می‌شود بنا به انتظارات موجود نسبت به بازگرداندن کتاب در تاریخ مورد انتظار اقدام کنند. در صورت تأخیر جریمه‌ی نقدی به مبلغ هر روز 50 تومان از ایشان اخذ می‌گردد. در مورد جریمه‌ها برخلاف روال گذشته تخفیفی شامل حال دانشجویان نخواهد شد؛ مگر به تشخیص مقام مسئول و در موارد استثنایی. هدف این است که دانشجویان با علم به این که تخفیفی شامل حال‌شان نخواهد شد، دقت نظر بیشتری در رعایت زمان مجاز امانت‌گرفتن از منابع کتابخانه‌ای به عمل آورند. وجوه نقدی حاصل از جریمه‌ها نیز طبق روال گذشته به خرید کتب و منابع کتابخانه اختصاص می‌یابد.

1-2-4- خدمات جدید سرویس امانت کتاب:
رزرو کتاب. از این پس هر عضو می‌تواند در مورد کتاب‌هایی که نیاز دارد و هنگام مراجعه‌ی اولیه به امانت نزد عضو دیگری است اقدام به رزرو نماید. سایر دانشجویانی نیز که کتاب به امانت برده‌اند، موظف هستند پس از اتمام دوره‌ی امانت خویش در اولین فرصت کتاب را باز گردانند تا توزیع کتاب‌ها در میان دانشجویان به صورت گردشی به نحو مؤثرتری جریان پیدا کند. کتابخانه با استفاده از آدرس پستی، تلفن و آدرس الکترونیکی (ای‌میل) دانشجویان در مورد تذکر برای بازگرداندن کتاب به اعضا اقدام می‌کند.

1-2-5- ساعات کار جدید:
با افزایش دو ساعت به میزان قبلی؛ ساعات کار کتابخانه در طول ترم تحصیلی از ساعت 8 صبح تا 8 شب است.


1-3- هیئت همکاران فعلی کتابخانه

یکی از مشکلات فعلی کتابخانه‌ی ما این است که با توجه به حجم بالای مراجعین و اعضای کتابخانه تعداد پرسنل شاغل برای خدمت‌رسانی کافی نیست. درنتیجه نیاز مبرمی به استفاده از نیروهای دیگر جبرانی نظیر استفاده از نیروی کار دانشجوی، یا استفاده از دانشجویان رشته‌ی کتابداری که دوره‌ی کارورزی خود را می‌گذرانند وجود دارد. گذشته از کمبود نیروی انسانی مشکل دیگر فعلی عدم وجود کارکنانی است که مشخصاً در رشته‌ی کتابداری فارغ‌التحصیل شده باشند. در حال حاضر کارکنان ما غالباً در پی کسب تجربه و آموزش عملی و با گذراندن دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت به انجام خدمات و وظایف محوله‌ی کتابداری می‌پردازند. تنها یکی از کارکنان فعلی است که اخیراً در رشته‌ی کتابداری در مقطع کارشناسی فارغ‌التحصیل شده است.

اعضای فعلی همکار اینجانب در کتابخانه عبارتند از:

1- خانم ضحاکی: (سرپرست پیشین کتابخانه): فهرست‌نویسی انگلیسی، مسئول سفارش و پاسخگویی در زمینه‌ی خدمات نشریات آنلاین، سرپرستی و هماهنگی امور فهرست‌نویسان و مسائل اداری و ارتباط با سایر مراکز.
2- آقای حاتمی: سرویس‌دهی میز امانت، شلف کتب، مرجع، صدور کارت عضویت، مسئول پاسخگویی به سرچ کامپیوتری سالن مطالعه، مسئول امور دانشجویان فارغ‌التحصیل، پیگیری کتب امانت‌داده‌شده.
3- خانم امیرخیز: فهرست‌نویسی کتب فارسی، خرید از نمایشگاه کتاب، درخواست خرید، ثبت کتب لاتین
4- خانم متشکر: شلف کتاب‌های فارسی، برگه‌آرایی، کتاب‌های صحافی، آماده‌سازی کتاب‌ها، میز امانت
5-- آقای سیروس حسین‌نیا: میز نشریات، شلف کتاب، پایان‌نامه‌ها، پاسخگوی بخش نمایه‌ی نشریات، خرید از نمایشگاه
6- خانم صارمی: میز نشریات، پایان‌نامه‌ها، پیگیری مجلات، آماده‌سازی روزنامه‌ها، ورود اطلاعات پایان‌نامه‌ها و نشریات، خرید از نمایشگاه
7- خانم مریم مصباح – فهرست‌نویسی کتب فارسی، آماده‌سازی
8- آقای کاظمی: شلف کتاب‌های فارسی، مرجع، کمک به میز امانت، کمک به بخش نشریات و آماده‌سازی کتب
9- آقای فیضی- مسئول امور خدمات، و ارتباط با بخش انتشارت

در طول ترم سه نفر نیرو از طریق کار دانشجویی (که از طریق مسئول امور دانشجویی آقای ایران‌منش معرفی می‌شوند) از میان دانشجویان در ترم جاری به کادر فعلی اضافه می‌شوند.

در طول ترم دو نفر نیروی جدید هم از میان دانشجویان رشته‌ی کتابداری جهت انجام فعالیت کارورزی به مجموعه‌ی همکاران اضافه می‌شود.

یک مسئول اطلاع‌رسانی از میان دانشجویان کارشناسی ارشد جهت آشناکردن دانشجویان، به‌ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی در باره‌ی خدمات بانک‌های اطلاعاتی جدید و دسترسی به اصل مقالات لاتین در محورهای مورد نیاز معرفی می‌گردد.


1-4- برخی از مشکلات یا نارسایی‌ها:

- سیستم دسترسی به کتابها در حال حاضر سیستم باز است. یعنی دانشجویان می‌توانند به قسمت کتاب‌هایی که امانت داده می‌شود وارد شده و به گزینش کتاب مورد نظر بپردازند. از جمله مشکلاتی که در این زمینه وجود دارد، امکان سوءاستفاده‌هایی است در زمینه‌ی بردن کتاب بدون ثبت توسط مسئول امانت و ازدست‌دادن کتاب‌های کتابخانه. برقراری سیستم امنیتی با استفاده از دروازه عبور الکترونیکی (گیت) جهت تأمین امنیت کتابخانه برای جلوگیری از اقدام به سرقت کتاب‌ها مستلزم هزینه‌ی بالایی است ( بنا به نوع گیت از 3 میلیون تا 10 میلیون متغیر است) که در حال حاضر ظاهراً هنوز امکان خریداری آن فراهم نیست. از سوی دیگر برای تأمین امنیت بیشتر برخی جایگزین‌کردن سیستم "بسته" را به جای سیستم باز دسترسی به کتاب‌ها پیشنهاد می‌‌دهند. به این ترتیب که سفارش کتاب از سوی دانشجو انجام شود و دانشجو مگر به واسطه‌ی کتابداران به کتاب‌ها جهت بازبینی و امانت‌گرفتن دسترسی نداشته باشد. اجرا و عملی‌کردن این سیستم، گذشته از این که سیستم مطلوبی نیست و در بسیاری کتابخانه‌ها منسوخ شده است، مستلزم افزایش تعداد کارکنان و تأمین خدمات دیگری است که باز مقرون به صرفه نیست.

- امر تبدیل سیستم کتابخانه‌ای دیویی به سیستم کتابخانه کنگره LC هنوز به طور کامل به انجام نرسیده است.
- بنا به سوابق موجود برخی از اساتید محترم نسبت به بازگرداندن کتاب‌ها به‌ویژه کتاب‌های لاتین تأخیرهای بلندمدت داشته‌اند. امیدوار هستیم با توجه به این که آیین‌نامه‌ی موجود محدودیت زمانی و پیگیری‌های مربوطه را هم برای اساتید و هم برای دانشجویان پیش‌بینی نموده و با توجه به نیاز مبرم دانشجویان و اساتید دیگر و محدودبودن کتب موجود، از همکاری و توجه و عنایت آن دسته ازاساتید دانشکده در زمینه‌ی بازگرداندنِ کتب مربوطه برخوردار شویم.


1-5- جلسات مشاوره با کارکنان و دانشجویان و نظرسنجی از اساتید:

هر ماه یکبار جلسه‌ای با حضور کلیه‌ی کارکنان کتابخانه تشکیل می‌شود که به تبادل نظر پیرامون مشکلات و چاره‌جویی در حضور یکدیگر می‌پردازیم. اولین جلسه در تاریخ 28 شهریور تشکیل شد.

هر ماه یکبار جلسه‌ای با حضور دانشجویان و سایر استفاده‌کنندگان و مراجعین علاقه‌مند به مسائل کتابخانه و نیز دانشجویانی که قصد طرح مشکلات یا پیشنهادات خود را دارند در محل سالن نشریات کتابخانه در ساعت صرف ناهار که سالن نشریات کتابخانه تعطیل است تشکیل می‌شود. تلاش بر این است که دانشجویان با مشکلات و محدودیت‌های موجود آشنا شوند و با همفکری هم به چاره‌جویی و برقراری خدمات جدید اقدام کنیم. پیشنهاد خرید کتب و مجلات و منابع کمک‌آموزشی می‌تواند به طور کتبی انجام بگیرد. جلسه با دانشجویان اولین چهارشنبه‌ی هر ماه تشکیل میشود.

برقراری ارتباط با اساتید جهت جلب نظرات و راهنمایی و دریافت اسامی کتاب‌ها یا نشریات پیشنهادی ایشان از طریق برگه‌های نظرسنجی صورت می‌گیرد که توسط کارکنان کتابخانه در اختیار اساتید قرار داده می‌شود. از اساتید گرامی خواهشمندیم منابع درسی خود و هر کتاب مفید دیگری را که برای استفاده‌ی دانشجویان مفید میدانند، از طریق برگه‌های نظرخواهی که تقدیم‌شان می‌شود به کتابخانه اعلام بفرمایند تا در اسرع وقت نسبت به جستجو و خرید و آماده‌سازی آن‌ها اقدام شود.


1-6- راه تماس با مسئول کتابخانه:
افرادی که مایل به تماس با مسئول کتابخانه باشند، می‌توانند به آدرس ایمیل زیر پیام بفرستند:
shirin.ahmadnia@gmail.com
همچنین می‌توانند با مراجعه به آدرس [http://ketaabkhaane.blogspot.com]ما را از نظرات و مشکلات خود باخبر سازند. در صورت نیاز می‌توانید نامه‌های خود را درون صندوق ارتباط با رئیس کتابخانه قرار دهید.

 نظر